W krótkim jednak czasie zaadaptowały się do nowych warun­ków i paj ęczyny ich były j ak naj lepszej j akości… No i wreszcie trzeci system ludzkiego organizmu reagujący na stan nieważkości: szkielet i mięśnie. Zaobserwowano tu nader cie­kawe zjawiska. Na ziemi utrzymanie pozycji pionowej zapewnione jest głównie przez szkielet, w pierwszym rzędzie przez kręgosłup. Natomiast w […]

Natomiast przy każdym gwałtowniejszym ruchu poruszają się otolity, na które nie działa siła przyciągania, lecz gwałtowniejsze poruszenie głową.Mózg reaguje na brak bodźców. Stąd zawroty głowy czy też wra­żenie pływania, gdy tylko kosmonauta wykona głową jakiś ruch. Większość objawów przypomina chorobę morską. Dojść może na­wet do zapaści. Skopolamina czy leki antyhistaminowe nie zawsze pomagają. Organizm najlepiej […]

Utrzymanie równowagi zależne jest od całego programu automa- tyzmów zarówno wrodzonych, jak i nabytych, działających w cen­tralnym systemie nerwowym pod wpływem sygnałów, jakie do o- środków nerwowych nadchodzą ze strony zakończeń nerwowych w różnych organach – w pierwszym rzędzie w błędniku, ale także w oku, w skórze, w ścięgnach, w mięśniach i stawach. Cały ten […]

Zarówno w woreczku, jak i w łagiewce znajdują się receptory, dzięki którym odczuwamy położenie ciała w stosunku do siły ciąże­nia oraz ruchy ciała po linii prostej. Tymi receptorami są zgrupowa­nia komórek zaopatrzonych w rzęski zlepione masą śluzowatą i dźwigające statolity albo inaczej otolity – sklejone ziarenka minera­lne.Ruchy całego ciała albo tylko głowy po linii prostej […]

Niemniej obserwacje, jakim poddani zostali kosmonauci stacji Salut 6, pozwoliły stwierdzić, że właściwie podczas całego lotu sy­stem krwionośny człowieka znajdującego się w stanie nieważkości pracuje anormalnie. Poruszanie się nie wywołuje już owych odru­chów regulujących rozprzestrzenianie się krwi w całym ciele, jak to się dzieje w warunkach ciążenia. Dlatego często po powrocie na Ziemię kosmonauci skarżą […]

Z drugiej strony ten sam proces wy­wołuje swoiste wyszczuplenie nóg, co określa się nazwą „kurzych nóżek”.W tej fazie lotu większa ilość krwi zbiera się w sercu. Stąd wycho­dzą odpowiednie sygnały do całego organizmu. Powstaje łańcuch bardzo interesujących reakcji, głównie typu hormonalnego. Nastę­puje mianowicie zmniejszenie wydzielania hormonu antydiuretycz- nego (ADH), wytwarzanego przez przysadkę. Zmniejsza się także […]

Organizm .w toku ewolucji wytworzył jednak system regulacji, który wyrównuje tendencje wynikające z przyciągania. Ciśnienie krwi (zmniejszone) działa na łuk aorty i na zatokę tętnicy szyjnej, gdzie znajdują się specjalnie czułe receptory, wywołujące szereg odruchów nerwowych, w wyniku których rytm serca zostaje przy­spieszony i zwężają się naczynia peryferyjne, co pozwala szybko wyrównać różnice ciśnienia. Ten awaryjny […]

Wiemy również, że owo przyciąganie jest siłą, której wektor skierowany jest zawsze w stronę środka kuli ziemskiej i dlatego stanowi zasadniczy warunek orientowania się w przestrzeni, jak i utrzymania równowagi. Wszystkie istoty żywe za­opatrzone są w odpowiedni zmysł, zdolny w każdej chwili tak regu­lować postawę każdego osobnika, by mógł on utrzymać równowagę. U człowieka wpływ stanu […]

Zacznę jednak od wymogów, jakie loty kosmiczne stawiają orga­nizmowi ludzkiemu w związku z koniecznością zaadaptowania się do stanu nieważkości. Nie są to oczywiście problemy jedyne. Spra­wą niemałej wagi jest na przykład wpływ promieniowania ultrafio­letowego. Niemniej zagadnienia nieważkości stanowią problem nu­mer jeden i w tej chwili zostały najlepiej zbadane. Nie zapominajmy – pisze prof. Planel z Uniwersytetu […]

Badając zmiany, jakie zachodzą w organizmach kos­monautów podczas lotów kosmicznych, medycyna i biologia przy­gotowują się oczywiście do nowych zadań związanych z lotami na planety naszego systemu słonecznego lub jeszcze dalej. Tak rodzi się nowa gałąź medycyny – medycyna kosmiczna. Dodać trzeba, że stworzenie na ziemi sztucznych warunków, które by imitowały lub przypominały warunki w kosmosie, okazało […]