W stanie nieważkości hormon ten rozprzestrzenia się we wszyst­kich częściach rośliny, co zmienia kierunek, w jakim się części te rozwijają. Dotyczy to zarówno łodyg, jak i liści, i to nawet po krót­kim stqsunkowo czasie przebywania w stanie nieważkości. Mówiąc więc krótko, obecny stan badań nad wpływem nieważko­ści na pojedyncze komórki czy na zapłodnione jajo znajduje się […]

Jeszcze kilka słów o roślinach. Na pokładzie Saluta 6 przepro­wadzono na nich szereg ciekawych doświadczeń. Nie trzeba zdać matury, by wiedzieć, że ciążenie określa”ukierunkowanie różnych organów rośliny. Nosi to nazwę geotropizmu. Ale istnieje jeszcze inne zjawisko zwane grawimorfizmem. Termin ten oznacza wpływ ciążenia na morfogenezę roślin, to znaczy na ich wzrastanie. Grawi- morfizm jest wynikiem […]

Odpowiedź na obydwa pytania jest identyczna: na razie badania te niczego nie wy­jaśniły. Stan nieważkości nie zmienił rozwoju jaja ryby gatunku Fundulus, j ak też nie wpłynął na j aj o muszki owocowej, z którą do­świadczenia przeprowadzono na pokładzie biosatelity Kosmos 782. Stan nieważkości nie wpłynął 1na rozwój tak bardzo związanego z tym zjawiskiem organu, […]

Skoro więc przyciąganie ziemskie wpłynęło na morfologię i szkie­let istot żywych i skoro rola tego przyciągania w rozwoju życia była olbrzymia, określenie wpływu nieważkości na rozwój różnych zwie­rząt ma nader ważne znaczenie. Pytanie brzmi następująco: czy zmieniając charakter czynnika zewnętrznego, to znaczy epigenety- cznego, można wpłynąć na program rozwoj u zapisany w genie j aj […]

Można przecież założyć, że podczas przyszłych lo­tów kosmicznych, które mogą trwać lata, istoty znajdujące się na statku kosmicznym będą się rozmnażać. Zarówno ludzie, jak i zwie­rzęta. Jak więc zareaguje rozwijający się organizm na nieważkość, skoro historia całego gatunku toczyła się w warunkach przyciągania ziemskiego, przy czym przyciąganie to jpt jedynym czynnikiem nieodmiennie towarzyszącym różnym formom życia […]

Natomiast pod innym względem doświadczenia programu „Cy­tos” spełniły oczekiwania. Oto pod wpływem nieważkości komórki znacznie zwiększyły objętość. Nastąpiło to na skutek zwiększenia ilości wody w komórkach i ucieczki elementów mineralnych, takich jak wapno, fosfor, potas czy magnez. Tego zjawiska nie zaobserwo­wano podczas eksperymentów z balonami stratosferycznymi. Sta­nowi ono odpowiednik reakcji organizmu ludzkiego na nieważkość, czyli […]

Dodam, że doświadczenia te dopiero zapoczątkowano. Ale już te badania prowadzone na podstawie programu radziecko-francuskie- go noszącego kryptonim „Cytos” pozwoliły na ustalenie pewnych interesujących faktów. Przedmiotem eksperymentów przeprowadzonych na pokładzie stacji orbitalnej Salut 6 był orzęsek, pierwotniak z rodziny Parame- cium. Stwierdzono na przykład, że pierwotniaki podczas lotu kos­micznego zaczynają się gwałtownie rozmnażać. Okazało się jed­nak, […]

Jeszcze ciekawsze okazać się mogą badania biologiczne dotyczą­ce zachowania się pojedynczych komórek poddanych stanowi nie­ważkości. Zresztą nie tylko biologa interesują te zagadnienia. Me­dycyna ma wcale nie mniejszy powód interesowania się tymi bada­niami, jako że wiele reakcji hormonalnych i immunologicznych, do­tyczących przemiany podstawowej, stanowi przecież odpowiedź komórkową na nowe warunki, w jakich znalazł się organizm. Po to, […]

W kilku wypadkach pod wpływem stanu nieważkości zaobserwo­wano zanik mięśni. Podczas lotów kosmicznych stwierdzono po­nadto zmniejszenie liczby krwinek od 10 do 15 proc. Jest to, jak się wydaje, związane ze zwiększonym działaniem hemolitycznym śle­dziony, co potwierdzono doświadczalnie u.szczurów, ale istoty związku tego zjawiska z nieważkością nie udało się ustalić.O systemie hormonalnym była już częściowo mowa. […]

Kości tracą wapno, co widać wyraźnie na zdjęciach rentgenowskich. Na­tomiast większa ilość wapna pojawia się w moczu. Ubytek wapna można rekompensować podając pożywienie bogate w sole mineral­ne. Przyczyn odwapnienia w stanie nieważkości dotychczas nie wy­kryto. Prawdopodobnie zachodz^tu zarówno zrzeszotnienie kości, jak i osłabienie procesu kościotwórczego. Zjawisko to jest być może wywołane zaburzeniami w wydzielaniu tarczycy […]